Waarom heeft Nederland nog geen woonconcept met verticale landbouw aan huis?

Hightech boerderijtorens, gestapelde kweeklagen, meerlagenteelt, binnenlandbouw, verticale landbouw … in diverse termen horen we steeds vaker over het telen van groenten in lagen boven elkaar in een leegstaande fabriekshal of loods, een oud kantoor, in nieuwe glazen torens en zelfs in minivorm thuis in de keuken. Meer voedsel dichter bij de stad, minder milieuvervuiling, minder pesticiden … er wordt druk geëxperimenteerd. Het wachten is op de eerste klimaatcel in een vernieuwend woonconcept.

 

VPRO Tegenlicht: Boer zoekt voedselflat

 

Zo op het bord
Verticale landbouw bestaat uit vele lagen groenten boven elkaar in een omgeving waarin alle parameters worden gecontroleerd. De groente wordt belicht door daglicht of door led-lampen, gevoed door de juiste hoeveelheden gefilterd water met voedingsstoffen. En temperatuur, vochtigheid en groeistadia worden gemonitord. Binnen ben je niet afhankelijk van weersomstandigheden, de oogst kan niet mislukken door droogte, te veel regen of storm. Door de schone, zelfs steriele omgeving zijn schimmels en insecten geen probleem. Chemische bestrijdingsmiddelen zijn dan ook niet nodig. De groente kan ongewassen zo op het bord.

 

Wereldwijd gebeurt het al!
Het idee is nog niet eens zo oud – in 2001 geïnitieerd door de Amerikaanse professor Dickson Despommier – maar krijgt wereldwijd veel aandacht. In Japan worden al miljoenen kroppen sla gedistribueerd vanuit de Spread Factory. In Singapore wordt Chinese kool gegeten uit de glazen torens van Sky Greens. En in Californië verbouwt Urban Produce microgroenten voor salades en broodjes bijvoorbeeld. De belangstelling is groot omdat verticale landbouw voor veel landen een oplossing kan zijn. Het weer en de seizoenen hebben geen invloed, dus ook in ons koude kikkerlandje kun je het hele jaar door aanbod van verse groenten en fruit hebben. Kleine landen of landen met weinig mogelijkheden worden minder afhankelijk van grote producerende landen. Het levert werkgelegenheid op in gebieden waar fabriekswerk is verdwenen en het kan een oplossing bieden voor leegstand in grote steden. Verticale landbouw is ook nog eens veel efficiënter dan groente verbouwen op grond of in kassen. Minder grond, minder water, minder energie, minder afval.

 

 

Een zeer belangrijke aanjager is de verwachte groei van de wereldbevolking. Er komen de volgende decennia miljarden mensen bij, die allemaal gevoed moeten worden. In de toekomst is er gewoonweg niet voldoende grond. Om iedereen te eten te geven, moeten we wel de lucht in. Daar komt bij dat steeds meer mensen in de stad gaan wonen. Om al die stadsbewoners te voeden, zijn transportkosten hoog en milieuvervuiling en energieverspilling groot. Landbouw dichter bij de stad is de oplossing.

 

Nederland moet het nog ontdekken
Een land als Nederland is uitermate geschikt om de ruimte in de derde dimensie te zoeken. We hebben bijzonder weinig grond, er is veel leegstand van kantoorruimte en fabrieksloodsen op vroegere industriële bedrijfsterreinen. En ook in Nederland verdwijnen banen door bijvoorbeeld automatisering, dus het creëren van nieuwe werkgelegenheid is noodzakelijk. Je zou denken dat het hier was uitgevonden.

 

Groentenman van de toekomst zijn we zelf
Maar Nederland moet het nog ontdekken. We komen nog niet verder dan acties als Moestuintjes, pakketten waarmee je zelf paddenstoelen kunt kweken op koffiedik en groeiboxen waarmee je thuis groenten kunt kweken (de Gardenbox). Het begin is er, de consument lijkt er klaar voor, duurzaamheid, footprint en gezonde voeding zijn hot, waarom is er dan nog geen woonconcept met verticale landbouwmogelijkheden voor eigen gebruik, zodat je dagelijks in je eigen verticale boerderij de groente haalt voor je avondeten? Wie een goede reden heeft, mag het zeggen. Alle anderen aan de bak.